สมเด็จพระนเรศวรมหาราช สมเด็จพระเอกาทศรถ
พระองค์ดำ พระองค์ขาว
หนังสือเรียนประวัติศาสตร์ไทย กล่าวถึงพระราชประวัติของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ว่าทรงเป็นวีรกษัตริย์ที่กล้าหาญเด็ดเดี่ยว ทรงเชี่ยวชาญในการศึกยากที่จะหาพระมหากษัตริย์พระองค์อื่นเสมอเหมือน
พระราชวีรกรรมสําคัญประการหนึ่งที่ประวัติศาสตร์มักอ้างถึงคือ การเสด็จกรีธาทัพไปตีเมืองละแวก และจับนักพระสัฏฐากษัตริย์กรุงกัมพูชาประหารชีวิตด้วยการประกอบพระราชพิธีปฐมกรรม…“เอาโลหิตนักพระสัฏฐาล้างพระบาท”
พระราชพิธีอันชวนขนพองสยองเกล้านี้เข้าใจว่า หนังสือประวัติศาสตร์คงนํามาจากพระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ตอนสมเด็จพระนเรศวรตีเมืองละแวกเมื่อปี พุทธศักราช 2136-2137 ซึ่งระบุว่า เมื่อตีเมืองละแวกได้แล้ว ทรงประกอบพระราชพิธีปฐมกรรม
“ …จึงตรัสว่า เราได้ออกวาจาไว้แล้วว่า ถ้ามีชัยแก่ท่านจะทําพิธีประถมกรรม เอาโลหิตท่านล้างบาทาเสียให้จงได้…ตรัสดังนั้นแล้วก็มีพระราชบริหารแก่มุขมนตรีให้ตั้งการพิธีประถมกรรมโดยสาตร พระโหราธิบดีชีพ่อพราหมณ์จัดแจงการนั้นเสร็จ จึงอัญเชิญสมเด็จพระพุทธเจ้าอยู่หัวเสด็จขึ้นบนเกย เจ้าพนักงานองครักษ์เอาตัวพระยาละแวกเข้าใต้เกยตัดศีรษะ เอาถาดรองโลหิตขึ้นไปชําระพระบาทสมเด็จพระพุทธเจ้าอยู่หัว พระโหราธิบดีก็ลั่นฆ้องชัย ชีพ่อพราหมณ์เป่าสังข์ ประโคม ดุริยดนตรี ถวายมูรธาภิเษก ทรงอาเศียรภาทโดยสาตรพิธีเสร็จเสด็จเข้าพลับพลา”…
……….ที่มา ศิลปวัฒนธรรม ฉบับกันยายน 2543
ผู้เขียน บุญเตือน ศรีวรพจน์
เผยแพร่ วันอาทิตย์ที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ.2568

